Herritarrekin egindako lehen bileran hondakinen arazoari eta atez ateko sistemari buruzko hainbat datu eta argibide eman zituen Iñaki Agirrezabalaga alkateak. Hemen laburbildu ditugu.
Udalak emandako zenbait datu
-Gipuzkoar bakoitzak urtean 400 kilo hondakin sortzen ditu.
-Zumaiarrok, 2010ean, 4,2 milioi kilo hondakin sortu genuen. Kopuru horretatik, milioi bat baino ez zen birziklatu. 3,2 milioi kilo zabortegira joan ziren.
-Hondakinak nahasita biltzen dituen edukinontzian (berde iluna), %41 organikoa da, %18 ontzi arinak, %13 papera, %3 beira… Birziklagarriak denak.
-Zabortegira eramaten den tona bakoitzeko 140 euro ordaintzen ditugu. Organikoa kospostatzera eramatea 70 euro balio du tonako.
-Hondakinen arazoari aurre egiteko bi bide daude: errauskailua edo gaikako bilketa (atez ate).
-Errauskailua eraikitzeko 500 milioi euro behar dira; kalteak eragiten ditu osasunean eta ingurumenean; zabortegi berezi bat behar da erraustu ondoren gelditzen diren hondakinentzat.
-Europako legediak dio ahal den gehiena birziklatu behar dela, berrerabiltzea bultzatu behar dela.
-Hondakinen %90 birziklagarriak dira. Atez ateko sistemarekin demostratu da %80 birziklatzera iritsi gaitezkeela; bosgarren edukinontziarekin %35era baino ez gara iritsi.
-Usurbilen, 2008an %23 birziklatzen zuten edukinontzien sistemarekin; 2009an %82 atez atekoarekin.
-Mundu osoan dago zabalduta atez ateko bilketa sistema: Ameriketako Estatu Batuetan (San Franzisko, Seatle…), Italian, Australian, Kanadan, Katalunian…
Ohiko galderak
Nola egingo da bilketa?
Egun bakoitzean gai bat jasoko da (papera, organikoa eta ontzi arinak). Konpresak, pardelak eta antzekoak egunero jasoko dira. Beira, olioa, pilak eta arropak biltzeko edukinontziak mantenduko dira. Kaleko zakarrontzi txikiak ere gaika antolatuko dira. Bilketa bost ordutan egingo da. Beraz, ordu gehienetan ez da zabor poltsarik izango kaleetan. Denda, taberna, jatetxe eta elkarte gastronomikoekin bilketa sistema berezia izango dute, haiekin adostuta.
Jarritako ordutegian ezin badut?
Egun jakin batzutan hondakin gehiago sortu badugu, kanpora joan beharra badaukagu, edota ordutegia gaizki badatorkigu, gune berezi batzuk jarriko dira hondakinak edozein ordutan bota ahal izateko.
Nora atera behar dira hondakinak?
Etxe ondora. Zintzilikarioak non eta nola jarri herritarrekin erabakiko da, auzoz auzo.
Tasak igoko al dira?
Atez ateko bilketa zerbitzua garestiago da gaur egungoa baino, baina diru sarreren igoerarekin konpensatzen da. Izan ere, birziklatzeko gai gehiago lortuko da eta kalitate hobeagokoa, eta horren salmentak orekatuko du zerbitzuaren kostua. Gainera, atez atekorik egingo ez bagenu, tasak hirukoiztu egin beharko lirateke erraustegia ordaindu ahal izateko.
Zergatik ez da herri galdeketarik egiten?
Gaizki egitea ez delako aukera bat. Gaur egun daukagun sistemaren aldean askoz eraginkorragoa da atez atekoa, askoz gehiago birzikla dezakegu. Beraz, ezin dugu galdetu ondo edo gaizki egin nahi dugun. Ez da aukera bat.
Kalean usain txarra eta zikinkeria pairatuko ditugu.
Bilketa bost ordutan egingo da. Horrek esan nahi du ia egun osoan ez dela zaborrik egongo kaleetan. Gaur egun, edukinontzien sistemarekin, 24 orduz dago zaborra kalean.
Etxean usain txarra sortuko zaigu, arraina ezingo dugu jan.
Gaur egun bosgarren edukinontzia erabiltzen dutenei galdetu beharko zaie usain txarra sortzen ote zaien. Organikoaren bilketa bi egunetik behin egingo da, eta ez da arazorik sortuko alde horretatik.
Intimitate falta.
Izenik ez du inon jarriko, soilik kode bat.
Herritarrok hitzik izango al dugu?
Parte-hartze prozesua zabalduko da udazkenean, sistemaren ordutegiak, zintzilikarioak non jarri eta bestelako detaileak erabakitzeko.
